Η Αλήθεια και το ψέμα

Η αποδοκιμασία του ψεύδους και της κακής πίστεως πηγάζει από ποικίλα αίτια.

Ψυχολογικώς οι άνθρωποι εκ φύσεως κλίνουν να πιστεύουν σ’ ότι λέγεται σ’αυτούς. Όταν ανακαλύπτουν ότι το λεχθέν ήταν ψευδές, αισθάνονται απογοήτευση και πόνο, το οποίο ακολουθεί μνησικακία και δυσανασχέτηση εναντίον του ψεύτη.

Υπολογίζοντας τη φυσική κλίση προς πίστη, οι άνθρωποι επιθυμούν να γνωρίζουν την αλήθειαν. Η περιέργεια ή η αγάπη προς την αλήθεια, συμβαδίζει με τις πρώτες λειτουργίες του πνεύματος. Εκείνος, που ματαιώνει την επιδίωξή μας να μάθουμε την αλήθεια, επισύρει την αντιπάθειά μας. Αλλά την αλήθεια ζητούμε να μάθουμε όχι μόνο εξαιτίας της αγάπης μας προς αυτήν, αλλά, κυρίως, διότι είναι μεγάλης σημασίας για εμάς να τη γνωρίζουμε.

Η διαγωγή μας βασίζεται στις ιδέες μας. Όταν μας δημιουργηθεί συνεπώς δια του ψεύδους εσφαλμένη αντίληψη, αυτό δυνατόν να έχει απρόβλεπτες καταστροφικές συνέπειες για τα συμφέροντά μας.

Επί πλέον, ο ψυχολογικός αντίκτυπος από την ανακάλυψη ότι εξαπατήθηκε είναι έντονος. Διότι αισθανόμαστε ότι έχουμε υποστεί ταπείνωση, εφ’ όσον ένα άλλο πρόσωπο υπέβαλε τη διαγωγή μας εις την ιδία του βούληση. Αυτό είναι πλήγμα κατά της υπερηφάνειας μας και κηλίδα επί της τιμής μας.

Εξ άλλου η ανάγκη της αληθείας υπαγορεύεται από την ανάγκη ύπαρξης αμοιβαίας πίστεως. Το ψεύδος μειώνει κατά την κοινωνική συμβίωση την απαραίτητη εμπιστοσύνη.

«Η σημασία της αληθείας», λέγει ο Bentham, «είναι τόση μεγάλη, ώστε η παραμικρή παραβίαση των νόμων της, ακόμα και στις ελαφρότερες περιπτώσεις συνάγεται κινδύνους». Η δε αποκρουστικότητα του ψεύδους κατά μέγαν βαθμό οφείλεται στο ελατήριο, το οποίο συνήθως το υπαγορεύει. Διότι κατά κανόνα, η πρόθεση παραγωγής εσφαλμένης αντίληψης έχει ως υπόβαθρο την ελπίδα του εξαπατώντως να ωφελήσει εαυτόν προκαλώντας ανωμαλία στον εξαπατώμενο.

Αλλά η ανάγκη της αληθείας υπαγορεύεται και από τις αντιλήψεις προνοίας. Υπάρχει η αντίληψη ότι τελικώς «εντιμότητα είναι η καλύτερη πολιτική». Ουδέν το ψευδές δύναται να διαρκέσει, λέγει ο Κικέρων. Ο δε Bentham  λέγει: «εάν δεν υπήρχε η εντιμότης, θα ήταν καλή κερδοσκοπική πράξη να την εφεύρουμε ως μέσον προς δημιουργία της τύχης μας».

Εκ της μελέτης των διαφόρων λαών, πρωτόγονων και  πολιτισμένων, συνάγεται ότι  ο σεβασμός προς την αλήθεια έτυχε και ήταν γενικής αναγνώρισης ως καθήκον του ανθρώπου.

Watch Dragon ball super

Forgot your details?