Καστελόριζο – Το νησί που οι άνθρωποι χαμογελούν και λένε ακόμα καλημέρα

Η Μεγίστη όπως ονομαζόταν στην αρχαιότητα και μέχρι τον 4ο αι. μ.χ., οφείλει το όνομά της στον πρώτο οικιστή Μεγιστέα. Το όνομα μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι είναι το μεγαλύτερο νησί απ’ όλα τα άλλα στο νησιώτικο σύμπλεγμα της περιοχής.

Κατοικήθηκε από τα πανάρχαια χρόνια της νεολιθικής και μεσομινωϊκής εποχής. Στη συνέχεια, έγιναν άποικοι οι Δωριείς, όπως και σε όλα τα Δωδεκάνησα.

Η Μεγίστη έλαβε μέρος στην εκστρατεία της Τροίας μαζί με τ’ άλλα Δωδεκάνησα και ως σύμμαχοι των Αθηναίων τους βοήθησε στους αγώνες εναντίον των Περσών. Το νησί κυριαρχήθηκε από τους Ρωμαίους, τους βυζαντινούς και κατόπιν το 1306 από τους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου που ανοικοδόμησαν το ψηλό κάστρο του νησιού με τα υπερύψηλα διπλά του τείχη και στις πολεμίστρες, κάνοντάς το ένα από τα δυνατότερα οχυρά του Αιγαίου Πελάγους. Οι Ιππότες εξόριζαν στο Καστελλόριζο τους ανεπιθύμητους και γενικότερα όλους εκείνους που ήθελαν να τιμωρήσουν.

Από την εποχή αυτή η Μεγίστη αλλάζει το όνομά της με τη ξενική λέξη Καστελλόριζο, προερχόμενη από παραφθορά του Καστέλ-Ρόσσο, επειδή οι υψηλοί βράχοι που ορθώνεται το κάστρο είναι κατακόκκινοι.

Το 1440, καταλαμβάνεται από τον Αιγυπτιακό στόλο με 18 γαλέρες και άλλα βοηθητικά πλοία. Ο στόλος του ερειπώνει τη πόλη και οι κάτοικοι σύρθηκαν αιχμάλωτοι στην Ανατολή.

Το 1461, το κατέχουν οι Καταλανοί και, το 1470, περνά στο Βασιλιά της Νεάπολης. Το 1480, το νησί ερημώνει και πάλι εξαιτίας του τουρκικού στόλου που το κατακτά. Το 1498, το ανακαταλαμβάνει ο Βασιλιάς της Νεάπολης.

Το 1512, το καταλαμβάνουν οι Ισπανοί και, το 1523, ο Σουλτάνος Σουλεϊμάν ο Μεγαλοπρεπής. Από το 1570 μέχρι το 1659, γίνονται κυρίαρχοι οι Ενετοί και μετά από αυτούς οι Τούρκοι.

Η Μεγίστη υποτάσσεται δίχως αντίσταση στο τουρκικό ζυγό πληρώνοντας μόνο ένα ετήσιο φόρο (μακτού) και κατορθώνει να διατηρήσει τα προνόμια της θρησκείας, της γλώσσας και τις εθνικές της παραδόσεις και ο εμπορικός στόλος της παίρνει περίβλεπτη θέση ανάμεσα στην Εμπορική Δωδεκανησιακή Ναυτιλία.

Οι Καστελλοριζιοί κατόρθωσαν να αναπτύξουν εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με τα Μικρασιατικά παράλια. Κατά τη περίοδο αυτή, λέγεται ότι επικρατούσε ηρεμία και ομαλή εξέλιξη της ζωής. Έτσι παρουσιάστηκε η ακμή της Ναυτοσύνης και της οικονομίας γενικότερα. Οι κάτοικοι του νησιού δημιούργησαν αποικίες στα παράλια της Μικράς Ασίας. Καλαμάκι, Αντίφυλλο, Τρίστομη, Κάκαβα, Μύρα, Λιβίσι, Φοίνικα.

Οι Καστελλοριζιοί επιδόθηκαν στο εμπόριο της ξυλείας, του κάρβουνου, των χαλιών και άλλων ειδών, που αγόραζαν από την Ανατολή, και τα πουλούσαν στην Αίγυπτο, Παλαιστίνη, Κύπρο, στα νησιά του Αιγαίου, ακόμα και στην Ιταλία έφταναν. Διέθεταν 500 περίπου μικρά και μεγάλα ιστιοφόρα, που τους απέφεραν δεκάδες χιλιάδες λίρες από το εξαγωγικό εμπόριο.

Οι κάτοικοι, Έλληνες στο σύνολο, Ορθόδοξοι Χριστιανοί, υπάγονταν στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινούπολης, στη Μητρόπολη Πισιδίας (Μ.Ασία).

Το 1659 το κυριεύουν οι Βενετοί, το ξαναπαίρνουν όμως πάλι πίσω οι Τούρκοι για να το ελευθερώσει τον Ιούλιο του 1788 ο ηρωϊκός Λάμπρος Κατσώνης.

Το 1821, οι Καστελλοριζιοί επαναστατούν προσφέροντας τα πλοία τους για πυρπολικά, ενώ καταναυμαχούν τον τουρκικό στόλο με νεότερα, κατορθώνοντας σημαντικές επιτυχίες και αποκτώντας λάφυρα. Προηγουμένως οι άντρες φρόντισαν και έστειλαν τα γυναικόπαιδα στη κάρπαθο, τη κάσο και την Αμοργό.

Παρά τους αγώνες και την αυτοθυσία τους, δεν μπόρεσαν να συμπεριληφθούν στα όρια του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Το 1831, το νησί περιέρχεται ξανά στην τουρκική κυριαρχία. Ωστόσο, οι κάτοικοι κατόρθωσαν με σκληρή δουλειά να φτάσουν σε εξαιρετική ακμή. Το 1913, με τη βοήθεια σώματος Κρητών, οι Καστελλοριζιοί επαναστατούν, διώχνουν τους ελάχιστους Τούρκους και ζητούν ένωση με την Ελλάδα. Μπροστά σε μια σειρά «δυσχερειών» που πρόβαλε η τότε ελληνική κυβέρνηση για να μην γίνει η ενσωμάτωση, ναυτική δύναμη Γάλλων, στα 1915, καταλαμβάνει το νησί και στη συνέχεια, στα 1920, το πουλά σχεδόν, μετά από συμφωνία, στους Ιταλούς που ήδη κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα.

Η πληθυσμιακή απογύμνωση ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της Ιταλικής κατοχής. Το 1926, ισχυρός σεισμός μεγέθους 8 της κλίμακας Ρίχτερ κατέστρεψε πάρα πολλά σπίτια.

Το 1943, οι στρατιωτικοί Άγγλοι λεηλατούν τα αρχοντόσπιτα και, αφού τα πυρπολούν, πουλούν τις πολύτιμες οικοσυσκευές (νοικοκυριά) στα παζάρια της Κύπρου και της Αιγύπτου.

Το 1945 οι Καστελλοριζιοί επιστρέφουν στη πατρίδα τους σε τρεις αποστολές. Η τελευταία είχε σοβαρές απώλειες, αφού άρπαξε πυρκαγιά το πλοίο στο οποίο επέβαιναν με αποτέλεσμα να πνιγούν 33 και να καούν αρκετοί. Τα ονόματα των απωλεσθέντων ατόμων είναι γραμμένα σε ειδικό πίνακα, που βρίσκεται στον καθεδρικό ναό των Αγίων Κων/νου και Ελένης, δεξιά καθώς εισέρχεται ο προσκυνητής.

Κατά τη διάρκεια της σκλαβιάς, αλλά και της παρουσίας των «συμμαχικών» στρατευμάτων, το νησί πολλές φορές βομβαρδίστηκε, κάηκε, λεηλατήθηκε και γενικά καταστράφηκε εντελώς.

Στις 7 Μαρτίου 1948, οι αγώνες για την πολυπόθητη ελευθερία ευοδώνονται και πραγματοποιείται η ένωση της Δωδεκανήσου με την υπόλοιπη Ελλάδα, με επίσημες τελετές.

Η ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ Ή ΤΟ «ΠΑΛΙΟΓΚΑΣΤΡΟ»

Αν ακολουθήσουμε το δρόμο από το λιμάνι προς την Αγία Τριάδα, από όπου αγναντεύει κανείς το λιμάνι και τα παράλια της Μ. Ασίας, και από ΄κει αν τραβήξουμε από ένα βραχώδες μονοπάτι νότια της πόλης, θα φτάσουμε στη θέση βίγλα, στην αρχαία ακρόπολη, ή το «Παλιόγκαστρο» όπως το λένε οι κάτοικοι.

ΑΡΧΑΙΑ ΠΑΤΗΤΗΡΙΑ, ΤΑΦΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΣΤΕΦΑΝΙ

Το οροπέδιο του Αγίου Γεωργίου, άδενδρο και βραχώδες, καθώς και η άλλη ορεινή τοποθεσία του Αγίου Ιωάννη, που λέγεται και Βίγλα αποτελούν σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους, στους οποίους μπορεί κανείς να διακρίνει απομεινάρια του 4ου αι. π.χ., όπως πατητήρια, αρχαίο νεκροταφείο (πέτρινοι τάφοι), ογκώδεις κατεργασμένοι λίθοι κ.ά.. Ένα χρυσό στεφάνι άριστης τέχνης και άλλα ευρήματα μικρότερης αξίας, βρέθηκαν και δόθηκαν ως δώρο του Δήμου Μεγίστης στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. Το στεφάνι, που αποτελείται από 35 φύλλα κισσού και φυλάσσεται σήμερα σε ειδική θυρίδα, βρέθηκε σε μικρή απόσταση από τη Μονή του Αγ. Γεωργίου του Βουνού σε μια πέτρινη θήκη σφηνωμένη μέσα σε βραχώδες έδαφος. Πάνω από το κάλυμμά της, υπήρχε μεγάλος κατεργασμένος λίθος.

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ

Κατά την ελληνιστική εποχή, ή και τα μέσα του 4ου αι. π.χ., χτίστηκε το κάστρο και τα άλλα του τμήματα δυτικά της πόλης σε ύψωμα 200 μ. από το λιμάνι, για να προστατεύει τους κατοίκους από τους επιδρομείς.

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ

Το «Κονάκι», ένα διώροφο κτίριο, διαστάσεων 25 Χ 16 μ. κοντά στο Κάστρο που έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, στεγάζει το Διαχρονικό Μουσείο Μεγίστης- Καστελλορίζου, που επισκευάσθηκε από τη ΚΒ Εφορία Προϊστορικών- Κλασικών Αρχαιοτήτων και την 4η Εφορία Αρχαιοτήτων.

ΕΝΑ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

Στο τζαμί, φυλάσσονται διάφορα είδη, που μαρτυρούν όχι μόνο την ιστορία, αλλά και τη δόξα και τον πλούτο των Καστελλοριζιών. Είναι αλήθεια πως πρόκειται για αξιόλογα εκθέματα, όπως κοσμήματα, νομίσματα, παλιά βιβλία, χειρόγραφα, όπλα, ξυλόγλυπτα, ιερά Ευαγγέλια κ.ά…

Ο ΛΑΞΕΥΤΟΣ ΛΥΚΙΑΚΟΣ ΤΑΦΟΣ

Ο Λυκιακός Τάφος βρίσκεται ανατολικά του λιμανιού και αντικρίζει τα τουρκικά παράλια, συγκεκριμένα τον Αντίφυλλο. Χρονολογείται στο τέλος του 4ου αι. π.χ., ή στις αρχές της ελληνιστικής περιόδου. Βρίσκεται σε ύψος 30μ. από τη στάθμη της θάλασσας. Ο δρόμος που οδηγεί από τον κάβο σ’ αυτόν, είναι λίγο απότομος και πάντως ανηφορικός. Έχει ύψος 3μ. περίπου και πλάτος 2,70μ. Η πρόσοψη του τάφου, πάνω στον κοκκινωπό βράχο, έχει αετωματική επίστεψη με ακρωτήρια που στηρίζονται σε παραστάδες με ιωνικές βάσεις και επίκρανα. Το επιστύλιο είναι διακοσμημένο με οδόντες και γεισήποδες. Εσωτερικά του τάφου, υπάρχουν στις τρεις πλευρές κλίνες, διατεταγμένες σε δυο επίπεδα. Λύκιοι ονομάστηκαν οι κάτοικοι της περιοχής της Μ.Ασίας, γιατί ο εθνικός τους Θεός, ο Λύκιος Απόλλωνας, λατρευόταν ως Λύκος.

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙΑ

Οι Καστελλοριζιοί φημίζονται για τη φιλοθρησκεία τους και τη πιστή αφοσίωσή τους στα Άγια Λείψανα των Εκκλησιών. Νησί ναυτικών και εμπόρων το Καστελλόριζο έχει αναλογικά τους περισσότερους Αϊ-Γιώργηδες σ’ όλη την Ελλάδα. Συγκινητικό και ίσως δυσεξήγητο φαινόμενο. Όλα τα ονόματα των Αγίων, στους οποίους είναι αφιερωμένες οι εκκλησίες και τα μοναστήρια του νησιού είναι:

Στα χωράφια, οι πολιούχοι Αγ. Κωνσταντίνος και Αγ.Ελένη, η Παναγιά, ο Αγ. Σπυρίδωνας και ο Αγ. Γεώργιος του Λουκά.

  • Στο Μικρό Νίφτη, ο Αγ. Σάββας
  • Στο Μαντράκι, η Αγ. Παρασκευή
  • Στους Μύλους, ο δισυπόστατος ναϊσκος των Αγίων Νικολάου και Δημητρίου.
  • Στο δρόμο της Αυλωνιάς, ο Πανωρμίτης του Νικολέττου. Ήταν μετόχι.
  • Η σεπτή του εικόνα, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, χάθηκε στο ναυάγιο του Empire Patrol.
  • Στου Πηγαδιού, ο Αγ. Γεώργιος, ο Αγ. Μερκούριος και εντός του ο Αγ.Φανούριος.
  • Στα βουνά, ο Αγ. Γεώργιος του Βουνού, ο Αγ. Γιάννης του Βουνού.
  • Στο ομώνυμο Ακρωτήρι, ο Αγ. Στέφανος
  • Στο νησί, ο Αγ. Γεώργιος του Νησιού
  • Στη Ρω, ο Αγ. Γεώργιος
  • Στο Παλιόγκαστρο, η Παναγιά, ο Αγ.Παντελεήμονας, ο Αγ. Γεώργιος το φτωχουλάτσι, η Αγ.Μαρίνα, η Αγ.Παρασκευή, οι Αγ. Ανάργυροι και ο Αγ.Νικόλαος. Η Αγ. Λέσα καταστράφηκε κατά τον κανονιοβολισμό του 1917, στη γαλλική κατοχή.
  • Στο λόφο ο Προφήτης Ηλίας και η Αγ. Τριάδα.

Ο ΠΟΛΙΟΥΧΟΣ ΝΑΟΣ ΑΓΙΩΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΛΕΝΗΣ

Ο ωραιότερος και λαμπρότερος ναός σ’ ολόκληρο το Αιγαίο.

Κείται σε μια μοναδική περιοχή ανάμεσα σε ιστορικά-εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Πριν την ανέγερσή του, υπήρχε ένας άλλος μικρότερος ναός, στη μνήμη του Αγ. Ιωάννη.

Η παράδοση αναφέρει, πως, όταν η Αγία Ελένη ταξίδευε στους Αγίους Τόπους, για την ανεύρεση του Τίμιου Σταυρού, εμποδίστηκε λόγω μεγάλης κακοκαιρίας και παρέμεινε για ελάχιστο χρόνο στο νησί. Από τότε, οι Καστελλοριζιοί θέλησαν να χτίσουν μια μεγάλη εκκλησία, αφιερωμένη στον Αγ. Κωνσταντίνο. Έτσι, μετά την επανάσταση του 1821, οι κάτοικοι ζήτησαν άδεια από την Υψηλή Πύλη να ανεγείρουν την εκκλησία, που όμως δεν τους δόθηκε.

Οι Καστελλοριζιοί, μετά από επιμονή, έπεισαν την τουρκική κυβέρνηση, στην Κωνσταντινούπολη, και έτσι απέσπασαν σχετικό φιρμάνι, υπό τον όρο να μη δοθεί αυτή η ονομασία στη νέα εκκλησία, αλλά να ονομαστεί «Των Αγίων Πάντων».

Ξεκινούν νέοι αγώνες, ώστε να αποσπάσουν άδεια με τους δικούς τους όρους, πράγμα που τελικά πέτυχαν. Οι εργασίες του Ναού Κωνσταντίνου και Ελένης αποπερατώθηκαν στις 10 Απριλίου 1835.

Ο Ναός είναι τρισυπόστατος (στα περασμένα χρόνια γίνονταν συγχρόνως τρεις τελετές γάμων), με θαυμάσιο μαρμάρινο τέμπλο. Στηρίζεται σε δώδεκα μονοκόμματες κολόνες από γρανίτη, τις οποίες μετέφεραν κάτοικοι από τα ερείπια του αρχαίου ναού του Απόλλωνα, από τα πάταρα της Λυκίας, πάνω σε σχεδίες το 1800.

Έχει επίχρυσα και επάργυρα καντήλια καθώς και εικονίσματα, όπως η ασημένια εικόνα των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, δωρεά του πλοίαρχου Λατσώνη από καθαρό ασήμι.

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΚΟΜΒΗ

Μετά από μια ορειβασία, όπου ο οδοιπόρος θα γευτεί γνώριμα και παράξενα βότανα και αγριολούλουδα του Καστελλορίζου και θα μυρίσει χίλιες δύο ευωδιές θεϊκές, απολαυστικές και υπέροχες, θα φτάσει στη κορυφή του Αγ. Γεωργίου του Βουνού.

Αφού ανέβει ο επισκέπτης 315 σκαλοπάτια από την «πόλη» μέχρι το ύψωμα, και μέσα σε μια απόκοσμη σιωπή και βιβλική όψη, αντικρίζει την ιερή μονή του καβαλάρη και προστάτη Αγίου, που μοιάζει με κάστρο απόρθητο και δυνατό.

Μέσα στην εκκλησία, υπάρχει μια τρύπα, ένα άνοιγμα που οδηγεί σ’ ένα σπήλαιο-κατακόμβη, με πηγή νερού!

Θα την κατεβούμε δύσκολα, αφού η χωρητικότητά της είναι μόνο για ένα άτομο. Στη συνέχεια, περνάμε σκαλοπάτια και στο βάθος θα δούμε τοιχογραφία του Αγ. Χαραλάμπους, προστάτη των πονεμένων και γιατρό των ασθενών.

Η Ιερή μονή έχει χαρακτηριστεί ως διατηρητέο μνημείο από το 1947.

Η ΣΑΝΤΡΑΠΕΙΑ ΑΣΤΙΚΗ ΣΧΟΛΗ

Το σπουδαιότερο εκπαιδευτικό ίδρυμα του Καστελλορίζου, είναι η «Σαντραπεία Αστική Σχολή», που βρίσκεται δίπλα στο ναό των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Ανηγέρθηκε με δαπάνη του Λουκά Σαντραπέ και επιστάτη τον Σταμάτη Νικολιό, ενώ τα εγκαίνια έγιναν με πανηγυρικό τρόπο στις 23 Δεκεμβρίου 1903.

Ο Λουκάς Σαντραπές γεννήθηκε στο Καστελλόριζο το 1852 και, σε ηλικία 15 χρονών, πήγε στην Αίγυπτο και δούλεψε σκληρά.

Με το επιχειρηματικό του πνεύμα απέκτησε πολλά έσοδα και αποφάσισε να ανοικοδομήσει αυτήν τη Σχολή στο χώρο της Ορθόδοξης Αστικής Σχολής. Πράγματι, κατασκευάστηκε ένα λαμπρό κτίριο, που η πρόσοψή του μοιάζει με τη νεοκλασσικής τεχνοτροπίας πρόσοψη του Πανεπιστημίου της Αθήνας.

Στη Σαντραπεία Σχολή, δίδασκαν 8 άριστοι εκπαιδευτικοί και παρακολουθούσαν μαθήματα 480 περίπου μαθητές. Οι δάσκαλοι, που προέρχονταν όχι μόνο από το νησί αλλά και από την Αθήνα, τη Ρόδο, τη Σμύρνη και τη Κωνσταντινούπολη, οργάνωναν πνευματικές και καλλιτεχνικές εργασίες. Έγραφαν λογοτεχνικά κείμενα, ποιήματα που παρουσίαζαν θεατρικές παραστάσεις, ακόμα και συναυλίες με έγχορδα όργανα.

Σήμερα, στο σχολείο αυτό, λειτουργεί Δημοτικό, Γυμνάσιο και οι δύο τάξεις του Λυκείου.

13 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ: Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ

Κάθε χρόνο στις 13 Σεπτεμβρίου, πραγματοποιείται ο επίσημος εορτασμός της απελευθέρωσης του νησιού. Αν βρεθείτε στο νησί, μπορείτε να συμμετάσχετε στις εκδηλώσεις που διαρκούν μια μόνο μέρα.

ΤΟ ΝΗΣΙ ΡΩ ΚΑΙ Η ΚΥΡΑ ΔΕΣΠΟΙΝΑ

Η Ρω ή Ρώγη ή Ροπή, όπως την αναφέρουν διάφοροι χάρτες ή παλιά βιβλία, βρίσκεται 4 μίλια δυτικά από το Καστελλόριζο και σε απόσταση 12 μιλίων από τις τουρκικές ακτές. Η Ρω ήταν κατοικημένη από τους αρχαίους χρόνους, κι αυτό το αποδεικνύουν οι αρχαίοι τάφοι, τα διάφορα λείψανα, τα αρχαιολογικά ευρήματα και το μικρό κάστρο.

Όταν οι Τούρκοι κατέλαβαν το Καστελλόριζο, την ονόμασαν «Καρά αντά», από το μελανωπό χρώμα των βουνών της. Η ονομασία «Αϊ Γιώργης» δόθηκε από το μικρό εκκλησάκι με τη λιτή αιγαιοπελαγίτικη, μοναστηριακού ρυθμού, αρχιτεκτονική που μέχρι σήμερα σώζεται ιερό και αμόλυντο στο μικρό και πεταλοειδές λιμανάκι της Ρω. Σαράντα περίπου χρόνια έζησε σε αυτήν ο Κώστας και η Δέσποινα Αχλαδιώτη με τη τυφλή μητέρα της. Μετά το θάνατο του άντρα της και της μητέρας της, η Κυρά-Δέσποινα, ή η κόρη της Ρω όπως την έλεγαν στο νησί, κατόρθωσε μόνη της να κατοικήσει και να κρατήσει ελληνικό το νησάκι της. Όταν με διαταγή των Άγγλων εγκαταλείφθηκε ομαδικά το Καστελλόριζο, εκείνη παρέμεινε μόνη στη Ρω. Και με θάρρος και ψυχραιμία αντιμετώπισε όλους τους κινδύνους. Εξαιτίας αυτής της ηρωίδας, το μικρό αυτό νησί παρέμεινε ελληνικό, στο οποίο ύψωνε τη σημαία ή χαιρετούσε με αυτήν τα διερχόμενα πλοία. Και εκείνα ανταπέδιδαν το χαιρετισμό με τα σφυρίγματά τους

. Την τίμησαν η Ακαδημία Αθηνών, το Πολεμικό Ναυτικό, η Βουλή των Ελλήνων, η Εθνική Τράπεζα, Δήμοι, Σύλλογοι και άλλοι φορείς.

Η ΝΗΣΙΔΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ Ή Ο ΦΑΡΟΣ

Η Στρογγυλή, όπως και άλλα μικρά νησιά μας, δεν έχει συστηματικά διερευνηθεί από οποιαδήποτε πλευρά (αρχαιολογική, γεωλογική, εδαφολογική κλπ). Ωστόσο και εντελώς τυχαία, έχουν εντοπιστεί στα νεότερα χρόνια αρχαιολογικά ευρήματα.

Μαζί με τη Ρω αποτελούν τα δυο μεγαλύτερα νησιά του συμπλέγματος του Καστελλορίζου.

Η νησίδα ονομάζεται και Υψηλή, λόγω του ύψους της έναντι των άλλων μικρών νησιών. Οι αρχαίοι την ονόμαζαν Ψιλή, δηλαδή φαλακρή , γυμνή, άδενδρη. Έχει ύψος 197 μ, έκταση 0,978 τ.χ., μήκος ακτών 4,693 χιλμ. Και αποτελεί το Ν.Α όριο της συστάδας και σε απόσταση 2,1 μιλίων Ν.Α. του Καστελλορίζου.

Στα Ν.Α. της νησίδας, σχηματίζεται ο ορμίσκος Λιμένας. Η ακτή της στα Β.Δ. ονομάζεται Μάλαμα.

Στα Ν., λειτουργεί αυτόματος φάρος για τους ναυτιλλομένους. Αυτό ακριβώς το σημείο είναι το τελευταίο όριο της χώρας μας και της Ενωμένης Ευρώπης.

Η Στρογγυλή απέχει από το λιμάνι του Καστελλορίζου 4 μίλια και από το ακρωτήριο του Μεγάλου Νίφτη 2 ½ μίλια.

Από τους αρχαίους ελληνικούς χρόνους, ανήκε στα γεωγραφικά και διοικητικά όρια του Καστελλορίζου. Κατά την απελευθέρωση της Δωδεκανήσου, το νησάκι αυτό συμπεριλαμβανόταν μαζί με τα άλλα στο Δήμο Μεγίστης.

Στη Στρογγυλή υπηρετεί σε 24ωρη βάση φαροφύλακας που ανήκει στο Λιμενικό σώμα και φροντίζει για την καλή λειτουργία του Φάρου. Ο παλιός «παραδοσιακός» φάρος αποτελεί έκθεμα που βρίσκεται σε περίοπτη ειδική θέση, στο Διαχρονικό Μουσείο.

ΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ ΣΠΗΛΑΙΟ Ή ΤΡΥΠΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΣΤΑ

Η είσοδος είναι αρκετά χαμηλή και αποκλείει την άνετη πρόσβαση μικρών σκαφών, σε περίπτωση κακοκαιρίας. Σε καλοσύνη, εισέρχεται βάρκα, με την προϋπόθεση οι επιβάτες της να σκύψουν την ώρα της εισόδου.

Αν και έχουν κατακρημνιστεί μεγάλα τμήματα της οροφής και μεγάλο μέρος του σταλακτικού διάκοσμου έχει καταστραφεί από ανθρώπινες επεμβάσεις, το σκηνικό που αντικρίζει ο επισκέπτης προκαλεί θαυμασμό και δέος από την εξαιρετική άγρια ομορφιά.

Αφού αφήσουμε τα μάτια μας σιγά σιγά να συνηθίσουν το σκοτάδι, εντυπωσιαζόμαστε από ένα γλυκό γαλαζοπράσινο φωτεινό χρώμα της θάλασσας και από τους σταλακτίτες που κρέμονται από την παράξενη οροφή.

Ο διαυγής και βαθύς βυθός της θάλασσας «φιλοξενεί» ποικιλία ειδών ψαριών με κυρίαρχη αυτή που περιλαμβάνει αγέλες από «καλογριές». Πρόκειται για τα μαύρα εκείνα ψαράκια, που δεν τρώγονται και ανήκουν στο είδος Χρόμις.

Το βάθος της σπηλιάς εμφανίζει κάποτε τη φώκια «Μονάχους Μονάχους», που βγαίνει στην ελάχιστα αμμουδερή γωνίτσα και η οποία μόλις βλέπει τον επισκέπτη, φοβισμένη τρέχει και κρύβεται, βγάζοντας φωνούλες, αφού τολμήσαμε να ταράξουμε το ζηλευτό της βασίλειο.

ΟΙ ΑΧΕΡΕΣ

Από το δρόμο του αεροδρομίου, βλέπουμε καθαρά από ψηλά τις 10 μεγάλες δεξαμενές, που πριν λίγα χρόνια ήταν ανοιχτές και που σκεπάστηκαν, για να προστατευτεί το βρόχινο νερό.

Ονομάζοντα « Άχερες» και πρέπει να είναι ελληνική η λέξη όπως ο Αχέρων, ο Αχελώος, η Αχερουσία κ.ο.κ.

Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ

Η ανάπτυξη και η άνθηση διήρκησε μέχρι τα μισά του 19ου αι. Αργότερα, εξαιτίας της Μικρασιατικής Καταστροφής, της γαλλικής και ιδιαίτερα της ιταλικής κατοχής και του καταστροφικού σεισμού του 1926, σημειώθηκε η μετανάστευση, η ερήμωση. Και, σαν χαριστική βολή, ο βομβαρδισμός των Γερμανών καθώς και η πυρκαγιά των Εγγλέζων το 1943.

Tο μεγαλύτερο μέρος του οικισμού καταστράφηκε. Ο επισκέπτης μπορεί να αντικρίσει αρκετά σπίτια, αρχοντικά ή απλά, γύρω από το λιμάνι, αμφιθεατρικά χτισμένα με συνεχή δόμηση, να βλέπουν όλα προς τη θάλασσα.

Ευτυχώς, υπάρχουν ακόμα ορισμένα διώροφα και τριώροφα, με δίρριχτη κεραμοσκεπή, που θα προκαλέσουν την εντύπωση με τα αρχιτεκτονικά τους στοιχεία, τα διάφορα διακοσμητικά και νεοκλασικά μοτίβα, τις πόρτες, τις σιδεριές, τους φεγγίτες, τα αετώματα. Αλλά, και εσωτερικά, τα σπίτια έχουν ενδιαφέρον με την πλούσια διακόσμηση, τα κεντήματα, τα κουζινικά, τα ξυλόγλυπτα.

ΤΟ ΔΗΜΑΡΧΕΙΟ

Στη περιοχή του «Κάβου», εκεί όπου υπάρχει ο Φάρος του λιμανιού, το τέμενος με το τζαμί και η μικρή πλατεία, δεσπόζει τα κάτασπρο κτίριο του Δήμου Μεγίστης. Το κτίριο αυτό, μαζί με τη Νέα Αγορά, κατασκευάστηκαν στον καιρό της ιταλικής κατοχής και αποτελούν δυο αρχιτεκτονικά κοσμήματα με τις καμάρες τους και τα μοτίβα τους, σύνολα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς που δεν πρέπει να αλλοιωθούν, έστω και στο παραμικρό.

Ο θεσμός της Δημογεροντίας στο Καστελλόριζο έχει τις ρίζες του πριν από την εποχή της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

Η Δημογεροντία, πριν και μετά την Επανάσταση του 1821, φρόντιζε τα σχολεία, τις εκκλησίες, την Πρόνοια, το Ειρηνοδικείο και τη Διοίκηση του νησιού, ως μια μικρή κυβέρνηση. (Οι πληροφορίες είναι από το βιβλίο Καστελλόριζο, Κόσμημα του Αιγαίου, του Κυριάκου Μ. Χονδρού).

ΣΗΜΕΡΑ

Αφού σας δώσαμε πολλές σημαντικές πληροφορίες για το πανέμορφο αυτό νησάκι, θα θέλαμε να μοιραστούμε μαζί σας την δική μας εμπειρία από την επίσκεψή μας στη Μεγίστη. Προτιμώ να την αποκαλώ με το ελληνικό της όνομα και όχι Καστελλόριζο που είναι παράφραση της ιταλικής λέξης.

Πώς πάει κανείς στη Μεγίστη θα πείτε? Λοιπόν κάποιος θα πάει αεροπορικώς Αθήνα-Ρόδο 30 λεπτά περίπου και από κει Ρόδο – Μεγίστη με ελικοφόρο 38 θέσεων σε άλλα 30 λεπτά περίπου. Ο αεροδιάδρομος είναι πολύ μικρός και το ελικοφόρο φρενάρει αμέσως. Το αεροδρόμιο είναι ένα δωμάτιο. Είναι όλα μια ομορφιά. Από κει, θα πάτε στην πόλη (3 χιλ., δρόμος), είτε με το μοναδικό ταξί του νησιού που δεν το χρησιμοποιήσαμε, άρα, δεν ξέρουμε και το κόστος, είτε με τον ευγενέστατο Νιότη που οδηγεί το μοναδικό λεωφορείο του νησιού και το εισιτήριο κοστίζει 1,5 Ε.

Το νησάκι είναι πετρώδες και φαλακρό , έχει όμως μια συστάδα πεύκων που θα σας καταπλήξει. Υπάρχει και στρατόπεδο με 100 περίπου παιδιά μας και αυτό το στρατόπεδο καλύπτει και τα άλλα δυο πιο μικρά νησάκια της Κ. Δέσποινας (Ρω) και τη Στρογγυλή.

Πριν το 1940 η Μεγίστη είχε 15.000 κατοίκους και γνώριζε πνευματική και οικονομική ακμή. Πέρασαν Ιταλοί, Γερμανοί και Άγγλοι οι οποίοι και το έκαψαν. Τη σημερινή εποχή το Χειμώνα έχει 100-150 μόνιμους κατοίκους. Στο Δημοτικό παρακολουθούν 20 παιδιά και στο Γυμνάσιο-Λύκειο 12

Υπάρχει υποκατάστημα Εθνικής Τράπεζας με μηχάνημα ανάληψης.

Υπάρχει ταχυδρομικό γραφείο με μια υπάλληλο και δίπλα στεγάζεται η Αστυνομία.Θα πρέπει οπωσδήποτε να επισκεφτείτε το «μπλε σπήλαιο», όπου θα μαγευτείτε από το μπλε του χρώμα. Εάν δε, πάτε το πρωί με την Ανατολή το σπήλαιο παίρνει πορτοκαλό-κίτρινο χρώμα. Επιλέγετε και παίρνετε. Θα πρέπει οπωσδήποτε να κολυμπήσετε. Μην το χάσετε.

Το τρεχαντήρι ΒΑΡΒΑΡΑ, με τον Γιώργο και τον μπαμπά Κυριάκο, θα σας ταξιδέψει στο μπλε σπήλαιο που όπως προείπαμε, είναι όλα τα λεφτά, στη νήσο Ρω και θα σας κάνει και το γύρο του νησιού. Είναι επικοινωνιακοί, φιλικοί, εξυπηρετικοί. Υπάρχουν και άλλα βαρκάκια που κάνουν το γύρο του νησιού. Αναφέρουμε αυτό που πήραμε εμείς και την εντύπωσή μας.

Η Κα Ειρήνη δίπλα στην εκκλησία του Αγ. Γεωργίου έχει τρομερούς ρεβυθοκεφτέδες και καλές τιμές.

Ο φίλος Σάββας στο Παραγάδι του (το όνομα του καταστήματος) έχει τρομερό κρασί από τη ρόδο, από ‘κεινα που βαράνε γλυκά χωρίς να προκαλεί προβλήματα, πολύ ωραία ψαρικά απ’ αυτά που δεν τα βρίσκει κανείς εκτός κι αν κάνει χιλιόμετρα….. Έχει και κρέατα υπέροχα και ακτύπητες τιμές. Πρέπει να προτιμήσετε οπωσδήποτε. Συστήνω ανεπιφύλακτα.

Ο Σάββας είναι φιλόξενος, ευγενέστατος και επικοινωνιακός. Ο Σάββας μάς είπε ότι τα οπωροκηπευτικά του νησιού είναι από το ΚΑΣ ή Αντίφυλλο (της τουρκίας απέναντι). Όχι, για να ξέρετε πόσο βοηθάει η Ελλάδα τα νησιά της.Στο ΡΑΔΙΟ ΚΑΦΕ ο φραπέ κοστίζει 2,00Ε, ο Καπουτσίνο 2,80 Ε, Εσπρέσο 2,00Ε, ο Ελληνικός καφές 1,50 Ε και τα αναψυκτικά 1,50 Ε.

Και επειδή θα αναρωτιέστε που διανυκτερεύσαμε μείναμε στην Αμαλία (Poseidon apartments), δωμάτια πεντακάθαρα με θέα στη θάλασσα, φτιαγμένα με μεράκι κέφι και χρώμα και σεβασμό στη παράδοση. Να φανταστείτε το ψυγείο του δωματίου είναι μεγαλύτερο από αυτό του σπιτιού μας. Μέχρι και liquid για τα κουνούπια είχε. Φοβερή. Για όλα προβλέπει. Αυτό κόστισε 60 Ε με πρωινό, αλλά πολύ ωραίο πρωινό. Σχεδόν τα πάντα. Τον Αύγουστο η τιμή ανεβαίνει στα80 Ε. Εμείς πήραμε τρίκλινο.

Θα πρέπει οπωσδήποτε να πιείτε ποτό στο ΟΖΙ ΒΑR το οποίο είναι δίπλα στο νερό, πίνεις και ρίχνεις και τη βουτιά σου στο φεγγαρόφως. Μουσική τρομερή!!!!!!!!!!!!

Επίσης θα ήθελα να επισκεφτείτε τον Λυκιακό τάφο που παρόμοιο του έχει στη Καππαδοκία μόνο.

Και επειδή μας πιάνουν και τα ασθενικά μας, DEPON θα αγοράσετε στο super market ναι, ναι, και για ότι άλλο σοβαρότερο θα απευθυνθείτε στο πολυδύναμο ιατρείο. Νομίζω ότι σας τα είπα όλα, αν ωστόσο, κάτι υπολείπεται, γράψτε μου να σας πω…

Εγώ προσωπικά, εντυπωσιάστηκα από τα χωράφια, όπου είναι συγκεντρωμένες πολλές πολλές εκκλησίες Αγ. Γεώργιος, η Παναγία, ο Αγ. Σπυρίδων, οι Πολιούχοι Κωνσταντίνος και Ελένη, η Σαντράπειος Σχολή, το Δημοτικό, Γυμνάσιο, Λύκειο. Μου θυμίζει έντονα κεντρική πλατεία χωριού. Δεν έχει αξιοποιηθεί όμως καθόλου και θα ήταν ωραία να είχε τραπεζάκια για γλυκάκι, καφεδάκι και αναψυκτικά. Αν κάποιος που θα διαβάσει τη στήλη μας έχει την οικονομική ευρωστία ας φτιάξει μια ωραία κατάσταση. Αξίζει τον κόπο σας λέω. Είναι η εναλλαγή απέναντι στο λιμάνι.

Τέλος, το μικρό και θαυματουργό αυτό νησάκι έχει και παιδική χαρά για τους μικρούς μας φίλους που όμως χρειάζεται εκσυγχρονισμό.

Με αγάπη προς όλους…

Watch Dragon ball super

Forgot your details?