Ψυχανάλυση και Σιγκμουντ Φρουντ ( Μέρος Β)

Το 1885-86 ο Φρόυντ κέρδισε μια μικρή υποτροφία για να μελετήσει στο Παρίσι δίπλα στο Ζαν Μαρτέν Σαρκώ (1825-93), παγκοσμίου φήμης νευρολόγο και διευθυντή του Ασύλου Σαλπετριέρ.

Ο Σαρκώ είχε αναρθόδοξες ιδέες για την υστερία. Όμως τι είναι ακριβώς η υστερία;

Η ελληνική λέξη υστέρα σημαίνει κοιλιά, μήτρα. Πιστευόταν ότι μόνο οι γυναίκες υπέφεραν από υστερικά συμπτώματα: παράλυση, σπασμούς, υπνοβασία, παραισθήσεις, απώλεια λόγου, αισθήσεων ή μνήμης. Οι υστερικές κάποτε καταδιώκονταν σαν μάγισσες.

Οι ειδικοί είχαν 2 ριζικά διαφορετικές απόψεις:

Η υστερία είναι κάποιος ερεθισμός του γυναικείου σεξουαλικού οργάνου, οπότε η υστερική υποβάλλεται σε θεραπεία (πίεση στα ωάρια, τοποθέτηση πάγου επάνω τους και χειρούργηση της κλειτορίδας). Η υστερία είναι κατά φαντασίαν, απλή ηθοποιία των γυναικών. Ο Σαρκώ απορρίπτει τις παραδοσιακές διαγνώσεις. Η υστερία δεν είναι δημιούργημα της φαντασίας-είναι μια νεύρωση. Ούτε είναι αποκλειστικά γυναικεία. Η υστερία έφερνε τους γιατρούς σε αμηχανία, γιατί τα συμπτώματά της προφανώς δεν προέρχονταν από καμία οργανική βλάβη.

Η υστερία αγνοεί κάθε ανατομία. Είναι περισσότερο διαταραχή λειτουργίας, παρά οργανικής δομής. Μήπως είναι το αποτέλεσμα κάποιας ιδέας;

Ο Σαρκώ έδειξε ότι υπήρχε καταπληκτική ομοιότητα μεταξύ της υστερίας και του υπνωτισμού. Η δια του υπνωτισμού υποβολή μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για να προκαλέσει υστερικά συμπτώματα-όπως η παράλυση.

Η υστερία μπορεί να παρουσιαστεί μόνον στις περιπτώσεις όπου υπάρχει κληρονομικός εκφυλισμός του εγκεφάλου.

Ο Σαρκώ ήταν ένας καλός μηχανιστής: οι εξηγήσεις έπρεπε να είναι αυστηρά φυσικού περιεχομένου. Ο Σαρκώ απέτρεπε τον Φρόυντ απ’ το να διατυπώνει ψυχολογικές ερωτήσεις. Η γνώμη του Σαρκώ ότι η υστερία δεν σχετιζόταν με το γυναικείο σεξουαλικό όργανο ήταν όντως μια πρόοδος. Εμπόδιζε όμως τον Φρόυντ να ερευνήσει μήπως μερικές ψυχικές διαταραχές έχουν σεξουαλική προέλευση.

Τον Απρίλιο του 1886, ο Φρόυντ αρχίζει την ιδιωτική άσκηση του επαγγέλματός του σαν νευροπαθολόγος και έρχεται σε επαφή με τους πρώτους υστερικούς ασθενείς του. Οι εξετάσεις δεν δείχνουν καμία οργανική βλάβη
Στις 17 Οκτ 1886, ο Φρόυντ διαβάζει την εργασία του πάνω στην ανδρική υστερία μπροστά στην Ιατρική Εταιρία της Βιέννης. Ο Φρόυντ θεωρούσε την ηλεκτρο-θεραπεία άχρηστη, πλην όμως αυτή μερικές φορές λειτουργούσε χάρη στη δύναμη της υποβολής.

Μια νέα θεωρία για τον υπνωτισμό, που αναπτύχθηκε στο Νανσύ της Γαλλίας, διαφωνούσε με τις απόψεις του Σαρκώ.

Κάποιος άλλος στη Βιέννη είχε πειραματιστεί με τον υπνωτισμό: ο παλιός φίλος του Φρόυντ και ευϋπόληπτος γιατρός, Γιόζεφ Μπρόυερ (1842-1925). Παλιά στα 1882, ο Μπρόυερ είχε μιλήσει στον Φρόυντ για μια ενδιαφέρουσα περίπτωση υστερίας.

Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΑΝΝΑΣ

Έξυπνη γυναίκα ηλικίας 21 χρονών. Η αυστηρή ανατροφή της την είχε αφήσει σεξουαλικά ανώριμη. Τον Ιούλιο του 1880, ο πατέρας της  Αννας αρρώστησε σοβαρά….΄

Τα συμπτώματά της ήταν οξύς νευρικός βήχας, στραβισμός, οπτικές διαταραχές και….. παράλυση του λαιμού του δεξιού βραχίονα και μια παράξενη δυσκολία στην ομιλία.  Ό ταν της μιλούσαν στα γερμανικά καταλάβαινε. Συχνά όμως απαντούσε αγγλικά. Ταραζόταν από παραισθήσεις. Προσπαθούσα να επαναλαμβάνω τις λέξεις της. Μ’ αυτόν τον τρόπο την έκανα να μου μιλάει για τις παραισθήσεις της. Μετά απ’ αυτό έβγαινε από την έκστασή της και αισθανόταν καλύτερα. Όταν όμως δεν κατόρθωνε να περιγράψει τις παραισθήσεις της, η υπόλοιπη βραδιά περνούσε γεμάτη τρομερά άγχη.

Η Άννα αυτές τις ασκήσεις τις έλεγε «η κουβεντοθεραπεία μου».  Η κουβεντοθεραπεία την βοηθούσε αλλά παρουσίαζε συνεχώς νέα συμπτώματα. Ένα από αυτά ήταν η υδροφοβία. Για 6 εβδομάδες η Αννα δεν ήταν σε θέση να πιει οτιδήποτε. «Και μόνο που σηκώνω το ποτήρι με πιάνει αναγούλα», σκεφτόταν.

Κάθε σύμπτωμα εξαφανιζόταν όταν προσδιοριζόταν το περιστατικό μέσα απ’ το οποίο το σύμπτωμα είχε πρωτοεμφανιστεί. Συμπτώματα εξαφανίζονταν καθώς δυσάρεστα γεγονότα έρχονταν ξανά στη μνήμη. Τα συμπτώματα εμφανίζονταν με την μεγαλύτερη δύναμη τη στιγμή που συζητιόταν.

Ο Μπρουερ άρχισε να εφαρμόζει τις ανακαλύψεις του. «Μήπως θυμάσαι πότε άρχισες να αλλοιθωρίζεις;» Ήμουνα στεναχωρημένη κι ήθελα να κλάψω…. Μα φοβόμουν πως τα δάκρυα μου θα τον αναστάτωναν…  Δεν μπορούσα να δω το ρολόι μου παρά μόνο κοιτώντας το πλάγια…

Ο παράλυτος βραχίονας σου; Ρώτησε ο Μπρόυερ; «Ήμουνα ξύπνια όλη τη νύχτα, Ξαφνικά είδα ένα μαύρο φίδι. Προσπάθησα να κουνήσω το χέρι μου… Δεν μπορούσα! Ήθελα να τσιρίξω, αλλά το μόνο που θυμόμουν ήταν τα λόγια μιας αγγλικής προσευχής.

Αυτή η τεχνική-καθαρτική μέθοδος του Μπρόυερ του έδωσε τη δυνατότητα να άρει τα συμπτώματα της Άννας τους επόμενους μήνες.

Το πραγματικό όνομα της ΄Αννας ήταν Μπέρτα Πάπενχαιμ (1859-1936). Έγινε καλά και εξελίχτηκε σε γνωστή κοινωνική λειτουργό και φεμινίστρια.

ΜΕΛΕΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΣΤΕΡΙΑ

Στο βιβλίο του «Μελέτες για την υστερία», (1895) ο Freud  σε συνεργασία με τον Brauer δηλώνει τα εξής:

  1. Οι υστερικοί υποφέρουν από οδυνηρές, δυσάρεστες αναμνήσεις τραυματικής φύσης.
  2. Οι τραυματικές αναμνήσεις είναι παθογόνες, δηλ., προκαλούν αρρώστιες. Αυτό αποτελούσε επαναστατική, αντιμηχανιστική σύλληψη, γιατί υπονοούσε ότι κάποιος ψυχικός παράγοντας επηρέαζε άμεσα τις φυσικές λειτουργίες του σώματος.
  3. Οι τραυματικές αναμνήσεις δεν «εξαφανίζονται» με τον καιρό, αλλά παραμένουν σαν δραστήρια και ασυνείδητη δύναμη, που υποκινεί τη συμπεριφορά.
  4. Το διώξιμο οδυνηρών, συναισθηματικά φορτισμένων αναμνήσεων από το συνειδητό προϋποθέτει κάποιον δραστήριο απωθητικό μηχανισμό, που λειτουργεί στο ασυνείδητο της πνευματικής ζωής.
  5. Επειδή οι δυσάρεστες, μη συνειδητές αναμνήσεις δεν μπορούν να εκφραστούν κανονικά, το συναισθηματικό φορτίο τους ή συγκίνηση φράσσεται –αιχμαλωτίζεται.
  6. Η αιχμαλωτισμένη συγκίνηση, με τη μεσολάβηση ασυνείδητων ερεθισμάτων, «μετατρέπεται» στα φυσικά συμπτώματα της υστερίας.
  7. Τα συμπτώματα που προκαλεί το ασυνείδητο εξαφανίζονται όταν γίνει αντίδραση εκφόρτισης. Η αντίδραση εκφόρτισης είναι η διαδικασία απελευθέρωσης απωθημένων συναισθημάτων, που έχουν προκληθεί από κάποιο ξεχασμένο γεγονός. Το πρόβλημα της θεραπείας είναι να κάνει τον ασθενή να ξαναζήσει την αρχική τραυματική εμπειρία του, που προκάλεσε το σύμπτωμα αυτό.
  8. Η θεραπεία είναι δύσκολη, γιατί κάθε σύμπτωμα υπερκαθορίζεται, δηλαδή προκαλείται και είναι το χαρακτηριστικό αρκετών ψυχολογικών συμβάντων.

Watch Dragon ball super

Forgot your details?